Poszukiwanie pracyUmowa o pracę a działalność gospodarczaAutor: Zespół redakcyjny Indeed3 stycznia 2022Prowadzenie własnej działalności gospodarczej jest z pewnością wyzwaniem i wymaga odpowiedniego przygotowania. Marzysz o tym od zawsze i chcesz zrealizować to pragnienie, ale pracujesz na etacie i nie wiesz, jak pogodzić te dwie aktywności? W naszym artykule dokładnie opisujemy wszystkie związane z tym kiedy można połączyć zatrudnienie w oparciu o umowę o pracę z prowadzeniem własnego przedsiębiorstwa oraz jak zrobić to tak, aby uniknąć konfliktu ze swoim pracodawcą i urzędem przedsiębiorstwo a etatProwadzenie własnej działalności gospodarczej i jednoczesna praca na etacie (w oparciu o umowę o pracę) nie jest często spotykanym zjawiskiem. Zgodnie z przepisami polskiego prawa można połączyć te dwie aktywności, należy jednak spełnić pewne warunki, aby uniknąć nieprzyjemnych sytuacji i nie wdać się w niepotrzebny konflikt z pracodawcą, klientami bądź urzędem należy informować swojego pracodawcę o założeniu własnej firmy?Wprawdzie prawo nie nakazuje informować przełożonego o planowanym rozpoczęciu działalności gospodarczej, ale pracownik jest zobowiązany do dbania o dobro zakładu pracy. Wymaga tego nie tylko etyka; niektórzy pracodawcy decydują się na taki zapis w umowie o pracę. Jego głównym celem jest zabezpieczenie firmy przed ewentualnymi kosztami, spowodowanymi założeniem przez pracownika własnego przedsiębiorstwa. Niedopuszczalne są między innymi: narażanie dobrego imienia pracodawcy, niestawianie się w pracy w wyznaczonych godzinach ze względu na własną firmę czy przechwytywanie klientów. Pracownik, któremu zostaną udowodnione takie praktyki, może ponieść konsekwencje takie jak zerwanie umowy, a zazwyczaj także wysokie kary pieniężne w ramach jest zakaz konkurencji?To zapis w umowie, który zabezpiecza firmę przed szkodami wynikającymi z otwarcia przez pracownika samodzielnej działalności na tym samym rynku. Jeśli jej zakres będzie podobny, może ona zostać uznana za przypadku złamania zakazu konkurencji pracodawca ma prawo dochodzić swoich praw i ubiegać się o odszkodowanie. Najlepiej przed podjęciem jakichkolwiek kroków porozmawiać z przełożonym i przedstawić swoje plany. Jeśli profil Twojej przyszłej firmy jest zupełnie inny, a jej prowadzenie nie będzie miało negatywnego wpływu na wywiązywanie się z obowiązków przypisanych Ci na etacie, nie będzie trzeba uzyskać zgodę pracodawcy na założenie firmy?Istnieje kilka sytuacji, w których rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej nie jest możliwe bez uzyskania zgody pracodawcy. O pozwolenie na podjęcie dodatkowej aktywności zarobkowej muszą poprosić urzędnicy administracji państwowej i samorządowej. Pracodawca ma prawo nie udzielić zgody, jeśli stwierdzi, że taka działalność może stanowić zagrożenie dla jego interesu lub nie licuje z powagą sprawowanej funkcji urzędnika podatkówTak jak w przypadku umowy o pracę, tak i w sytuacji prowadzenia działalności gospodarczej konieczne jest odprowadzanie podatków, choć na nieco innych uzyskane w oparciu o umowę o pracę podlegają zasadom ogólnym. Prowadząc własną działalność gospodarczą, możesz rozliczać się zgodnie z tymi samymi regułami lub wybrać jedną z alternatyw:Podatek liniowy — niezależnie od wysokości dochodu, jest on opodatkowany taką samą stawką — 19%.Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych — płacony od uzyskanego przychodu, bez pomniejszania go o koszty jego podatkowa — stała kwota podatku niezależna od wartości uzyskanych zaznaczyć, że zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osob fizycznych podatek liniowy nie jest dostępny dla osób, które w ramach własnej działalności będą świadczyć usługi na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy w tym samym roku, w którym świadczyły na jego rzecz usługi o tym samym charakterze na podstawie umowy o ze składkami ZUS?Kiedy pracujesz na etacie, Twoje ubezpieczenie społeczne opłaca pracodawca. Nie istnieje obowiązek podwójnego odprowadzania składek, pod warunkiem, że wynagrodzenie w oparciu o umowę o pracę jest równe lub wyższe niż obowiązująca płaca trzeba oczywiście opłacać samodzielnie, jeśli własna firma jest jedynym źródłem dochodu. Można jednak liczyć na całkowite zwolnienie z płacenia składki emerytalnej przez 6 pierwszych miesięcy oraz oskładkowanie wg zasad preferencyjnych - przez dodatkowe 2 lata, kiedy to płaci się obniżoną składkę emerytalną. Musisz jednak spełnić następujące kryteria:Jest to pierwsza działalność gospodarcza lub od prowadzenia ostatniej minęło co najmniej 60 świadczysz usług na rzecz byłego pracodawcy w bieżącym lub poprzednim preferencyjnych składek nie mogą skorzystać także osoby współpracujące przy prowadzeniu jednoosobowej działalności gospodarczej, wspólnicy spółek jawnych, komandytowych i partnerskich, spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz artyści i twórcy. Warto pamiętać, że okres opłacania pomniejszonych składek ZUS nie liczy się do czasu potrzebnego, aby otrzymać zasiłek dla firma i praca na etacie — czy to się opłaca?Praca na etacie i jednoczesne prowadzenie własnej działalności gospodarczej może być świetnym sposobem na obniżenie swoich miesięcznych kosztów dzięki zwolnieniu ze składek ZUS. Etat daje też duży komfort ze względu na stabilnosć zatrudnienia i gwarantowane wynagrodzenie. Możesz więc spokojnie zająć się rozwojem swojego przedsiębiorstwa i budowaniem własnej marki, co da Ci ogromną niezależność, swobodę i duże możliwości są jakieś minusy takiego połączenia?Prowadząc własną firmę i jednocześnie pracując na etacie, ma się znacznie mniej wolnego czasu. Zwykle po powrocie z pracy do domu trzeba się zająć sprawami własnej działalności. Często poświęca się także weekendy czy nawet święta — tak może być zwłaszcza na początku, gdy dopiero wchodzisz na rynek i chcesz się wyróżnić na tle innych firm z tej samej pracujesz na etacie, otrzymujesz wynagrodzenie za wszystkie dni ustawowo wolne i urlopy. Jako właściciel przedsiębiorstwa nie możesz liczyć na ten luksus. Płatny urlop jest możliwy tylko wtedy, gdy będziesz zatrudniać pracowników, którzy w czasie Twojego wypoczynku będą się swoim szefem, a więc musisz dbać o organizację pracy — zlecenia od klientów, marketing czy księgowość firmy będą w pełni zależne od Ciebie. Samodzielnie musisz zajmować się wszystkimi formalnościami i podziałem obowiązków pomiędzy ewentualnych podwykonawców. To, jak firma będzie funkcjonować i czy będziesz w stanie pozwolić sobie na bezpłatny urlop, zależy wyłącznie od co jeszcze zwrócić uwagę, zakładając własną firmę i jednocześnie pracując na etacie?Zakładając własną firmę, dobrze jest dokonać analizy rynku. Sprawdź, jakie są ceny za takie same lub podobne usługi w okolicy i czy istnieje duże zainteresowanie ze strony klientów na tego typu świadczenia. Zastanów się, czy Twoje oczekiwania płacowe mają szansę się ziścić i czy w ogóle jesteś w stanie pogodzić prowadzenie własnej działalności z pracą na etacie. Takie przedsięwzięcie wymaga dużej odpowiedzialności, pewności siebie, szybkiego podejmowania decyzji oraz odpowiednich umiejętności interpersonalnych. Pamiętaj, że prowadząc własną firmę i zatrudniając pracowników, odpowiadasz nie tylko za siebie, ale także za o pracę i działalność gospodarcza mogą funkcjonować razem, jednak ich połączenie wymaga dużego zaangażowania. Oprócz oczywistych trudności wiąże się ono jednak z niewątpliwymi korzyściami. Jeśli cechujesz się dużą determinacją, to istnieje spora szansa, że uda Ci się pogodzić obie formy i osiągniesz sukces w biznesie. Powodzenia!
Wtedy podstawę oskładkowania stanowi suma wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę oraz umowy zlecenia. Przykład 1. Maciej jest studentem II roku, zatrudnionym na podstawie umowy o pracę i jego wynagrodzenie wynosi 4000 zł brutto. Z tym samym pracodawcą ma podpisaną również umowę zlecenie z wynagrodzeniem 700 zł brutto.
Okazuje się, iż przejście z etatu na samozatrudnienie nie zawsze jest opłacalne, szczególnie, gdy wykonywane usługi będą dla byłego pracodawcy. W takim przypadku ich wykonywanie może pozbawić prawa nie tylko do ulg w składkach, lecz także podatku liniowego i zryczałtowanego. Tym samym potencjalne oszczędności mogą okazać się wcale nie takie duże. Co powinniśmy wiedzieć o przechodzeniu na samozatrudnienie? Co do zasady pracownik otrzymuje jako wynagrodzenie około 60% kwoty, którą pracodawca ponosi łącznie jako koszt jego zatrudnienia. Pozostałe 40% stanowią obciążenia w postaci podatku dochodowego, składek ZUS i ewentualnych wpłat na rzecz PPK. Odmiennie jest to w przypadku działalności gospodarczej, gdzie można obniżyć podatek dochodowy, a składki na rzecz organu rentowego płaci się od zadeklarowanej kwoty, która nie ulega wzrostowi wraz z wysokością wynagrodzenia. To zaś sprawia, iż im wyższe wynagrodzenie, tym bardziej opłacalnym jest przejście na działalność gospodarczą (oczywiście przy założeniu, że niskie składki oznaczają bardzo niskie świadczenia). Stąd też wiele osób decyduje się na wykonywanie umów o współpracy zawieranych w ramach działalności gospodarczej. Jednak osoby takie powinny pamiętać, iż mamy w tym aspekcie do czynienia z pewnymi wadami takiego rozwiązania, mianowicie, nie mają tutaj zastosowania przepisy prawa pracy i wynikające z nich normy ochronne, co jest szczególnie ważne chociażby dla kobiet planujących ciążę. W przypadku preferencji składkowo-ubezpieczeniowych dla samozatrudnionych zamiast pracujących na etacie, istotnym jest, kto będzie klientem takiej osoby, a szczególnie, czy przedsiębiorca wystawiał będzie faktury na dotychczasowego pracodawcę. Generalnie rodzaj umowy, w ramach której świadczone są usługi, zależy od woli stron. I skoro strony mogą wybrać rodzaj umowy, to mogą też go zmienić. Zatem w praktyce możliwym jest przejście z etatu (czyli stosunku pracy) na działalność gospodarczą (czyli samozatrudnienie). Możliwym jest także, że po zmianie podstawy świadczenia usług wykonawca umowy będzie nadal świadczył te same usługi, jakie wykonywał w ramach pracy etatowej. W tym zakresie należy jednak koniecznie pamiętać, iż przejście z etatu na działalność gospodarczą z założeniem świadczenia tych samych usług na rzecz dotychczasowego pracodawcy nie jest jednak zbyt atrakcyjne finansowo z uwagi na treść przepisów ubezpieczeniowych i podatkowych. Co jest ważne dla osoby przechodzącej na samozatrudnienie w kontekście podatkowo-ubezpieczeniowym? Generalnie przedsiębiorcy mogą opłacać składki ubezpieczeniowe na 4 sposoby: z wykorzystaniem ulgi na start, opłaca się jedynie składkę zdrowotnąprzez 2 lata korzystać można z małego ZUSprzy wykazywaniu niskich dochodów rozwiązaniem jest mały ZUS Plusmożna opłacać składki ubezpieczeniowe na zwykłych zasadach Jednak przejście z etatu na działalność gospodarczą i wykonywanie usług dla tego samego kontrahenta może pozbawić większości z opisanych wyżej ulg i możliwości. Przykładowo, zgodnie z art. 18 ust. 1 prawa przedsiębiorców, przedsiębiorca będący osobą fizyczną, który podejmuje działalność gospodarczą po raz pierwszy albo podejmuje ją ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy do dnia jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia, nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez 6 miesięcy od dnia podjęcia działalności gospodarczej. Aby jednak skorzystać z tej ulgi, nie można wykonywać usług na rzecz byłego pracodawcy, u którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym było się zatrudnionym i wykonywało się czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej. Interpretacja tych przepisów przez organ rentowy jest taka, iż zwolnienie obowiązuje przez 6 pełnych miesięcy kalendarzowych od miesiąca założenia przedsiębiorstwa, co sprawia, iż prawie nikt nie otwiera przedsiębiorstwa 1-go dnia miesiąca, gdyż otwarcie go od 2-go dnia miesiąca sprawia, iż zwolnienia trwa niemalże przez 7 miesięcy. A jak w tym zakresie wyglądają przepisy odnośnie ubezpieczeń społecznych? Otóż podobne jak opisane powyżej warunki zawarte są w art. 18a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z nimi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych wykonujących działalność gospodarczą w okresie pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 30% minimalnego wynagrodzenia. Jednak zasada ta nie ma zastosowania do osób, które: prowadzą lub w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej prowadziły pozarolniczą działalnośćwykonują działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej (w tym momencie niedostępna jest również ulga mały ZUS Plus) To wszystko sprawia, iż kontynuowanie współpracy z dotychczasowym pracodawcą w ramach działalności gospodarczej w przedmiocie tożsamym z wykonywaną wcześniej pracą na etacie, pozbawia ulgi na start, małego ZUS i małego ZUS Plus. A co jeszcze jest istotne w kontekście przechodzenia z etatu na samozatrudnienie? Otóż poza składkami drugim ważnym aspektem są podatki. Mianowicie podatnik, który wybrał liniowy sposób opodatkowania, traci w roku podatkowym prawo do opodatkowania liniowego, jeżeli uzyska z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie lub z tytułu prawa do udziału w zysku spółki niebędącej osobą prawną przychody ze świadczenia na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy usług w postaci takich czynności, jak te, które podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników wykonywał lub wykonuje w roku podatkowym w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy. Podobna sytuacja dotyczy możliwości opodatkowania podatkiem ryczałtowym. Otóż podatnik prowadzący działalność gospodarczą lub w formie spółki, który wybrał opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, traci w roku podatkowym prawo do opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, jeżeli uzyska z tej działalności przychody ze sprzedaży towarów handlowych lub wyrobów lub ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, które podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników: wykonywał w roku poprzedzającym rok podatkowy lubwykonywał lub wykonuje w roku podatkowymw ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy. To wszystko zaś oznacza, iż przejście z etatu na rzecz samozatrudnienia może oznaczać dla przedsiębiorcy brak prawa do wyboru podatku liniowego i ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Czy zatem przechodząc z etatu na rzecz samozatrudnienia definitywnie traci się możliwość stosowania ulg i odliczeń? Generalnie nie, a rozwiązanie problemu jest dość proste. Otóż wystarczy, by dotychczasowy pracodawca miał co najmniej 2 przedsiębiorstwa. I nawet jeżeli obie spółki będą należały do tych samych wspólników (posiadając tych samych beneficjentów rzeczywistych), to jednak będą to odrębne podmioty (posiadając odrębne numery NIP, REGON czy też KRS), będąc również odrębnymi pracodawcami i płatnikami. Stąd też podmioty chcące zoptymalizować swe koszty, tworzą bardzo często nową spółkę i proponują swym pracownikom przejście do tego nowego podmiotu w ramach samozatrudnienia. Wówczas bowiem przysługują zarówno preferencje w zakresie składek ZUS, jak i możliwości wyboru innej formy opodatkowania niż zasady ogólne. Innym rozwiązaniem jest założenie przedsiębiorstwa, które będzie świadczyło usługi inne niż te, które były wykonywane w ramach stosunku pracy. Pod warunkiem jednakże, iż przedmiot świadczonych usług będzie zgodny ze stanem faktycznym. Patrząc jednak na korzyści, jakie niesie ze sobą przejście z etatu na samozatrudnienie
Przedsiębiorca opłaca składki na ubezpieczenia społeczne. Korzysta z preferencyjnej podstawy wymiaru (30% kwoty minimalnego wynagrodzenia w danym roku). Od 1 stycznia 2023 roku będzie to 1 047 zł, a od 1 lipca 2023 roku – 1 080 zł. Przedsiębiorca 2 kwietnia 2022 roku zawarł umowę zlecenia poza zakresem prowadzonej działalności
Tak jak pisałam w poscie numer 7: dochody ze stosnku pracy (etat) i działalnosci gospodarczej podlegają łączeniu i podatek 32% będziesz płacił po przekroczenie progu zł i z umowy o pracę i działalności aby nie "wpaść" w 32% podatek suma dochodu z działalności i umowy o pracę nie może przekroczyć 85 528 tego uniknąć musiałbyś wybrać inną formę opodatkowania działalnosci. Inną tzn. inną niż zasady gospodarcza opodatkowana podatkiem liniowym 19% - dochody z tak opodatkowanej działałnosci nie łączą się z dochodami ze stosunku pracy. Bo te ostatnie czyli dochody ze stosunku pracy ZAWSZE rozliczamy wg skali 18% i 32%.Jeżeli jedne dochody rozliczamy 19% a drugie 18% to logiczne, ze nie podlegają jeżeli przewidujesz, ze "wpadniesz" w 32% podatek to lepiej dla dział. gosp. wybrać formę opodatkowania: podatek liniowy.
W przeciwnym razie, obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym powinny być objęte oba tytuły czyli kontrakt menedżerski i umowa o pracę. Warte podkreślenia jest również to, że w sytuacji gdy osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą uzyskuje w jej ramach przychody z tytułu kontraktu menedżerskiego, które
Łączenie pracy na etacie z rozwijaniem własnego biznesu wymaga wysiłku i doskonałej organizacji, ale może być korzystne finansowo i dawać dużo satysfakcji. Jeśli i Ty rozważasz równoczesne zatrudnienie na umowę o pracę i prowadzenie działalności gospodarczej, sprawdź, na co warto zwrócić uwagę przed podjęciem decyzji o rejestracji swojej firmy. Czego dowiesz się z artykułu: • Umowa o pracę a działalność gospodarcza – kiedy warto być pracownikiem i przedsiębiorcą? • Etat i działalność gospodarcza – ZUS pracownika i przedsiębiorcy • Etat i działalność gospodarcza – koszty i formalności • Kiedy nie można łączyć etatu i działalności gospodarczej? | Umowa B2B – fakty i mity Umowa o pracę a działalność gospodarcza – kiedy warto być pracownikiem i przedsiębiorcą? Łączenie etatu i działalności gospodarczej jest popularnym rozwiązaniem, na które decydują się osoby stawiające swoje pierwsze kroki w biznesie. Zanim świeżo upieczony przedsiębiorca wdroży się w nowe procedury, a firma zacznie na siebie zarabiać, często mija sporo czasu. W takim wypadku etat jest gwarancją bezpieczeństwa w tym pierwszym okresie prowadzenia działalności. Inną korzyścią płynącą z takiego rozwiązania jest możliwość przetestowania swojego pomysłu na biznes. Może się bowiem okazać, że klienci wcale nie będą się do Twoich usług garnąć tak, jak zakładałeś, a rola przedsiębiorcy jednak nie będzie Ci odpowiadać. W takiej sytuacji dobrze jest mieć komfort powrotu na etat – choćby po to, by zyskać czas na stworzenie lepszego pomysłu na biznes. Trzecia możliwość to stałe łączenie umowy o pracę i działalności gospodarczej – nie każdy musi albo chce odchodzić „na swoje” w 100%, a własna firma może być po prostu dodatkowym źródłem przychodu. Utrzymanie płynności finansowej jest wówczas łatwiejsze niż wtedy, gdy ograniczasz się wyłącznie do bycia przedsiębiorcą. Prowadzenie własnej firmy daje wiele korzyści, a jedną z nich jest przynajmniej częściowa niezależność. Jako przedsiębiorca nie podlegasz przełożonym i samodzielnie ustalasz swój zakres obowiązków – no i możesz myśleć o sobie jako o prezesie przedsiębiorstwa! Łącząc różne formy aktywności zawodowej, nabywasz też i doskonalisz kompetencje miękkie, takie jak umiejętność zarządzania sobą w czasie, zdolności organizacyjne czy odporność na stres. | Własna działalność – z musu czy z wyboru? Etat i działalność gospodarcza – ZUS pracownika i przedsiębiorcy Zarówno etatowy pracownik, jak i osoba prowadząca działalność gospodarczą muszą opłacać składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Umowa o pracę stanowi obowiązkowy tytuł do ubezpieczenia, jeśli wynagrodzenie ze stosunku pracy jest niższe niż płaca minimalna. Nie odprowadza się natomiast składek od działalności, jeżeli wynagrodzenie ze stosunku pracy jest równe lub wyższe niż płaca minimalna obowiązująca w danym roku. Z przepisów nie wynika, że osoba łącząca etat i działalność gospodarczą powinna pracować w pełnym wymiarze godzin na podstawie jednej umowy o pracę. Równie dobrze może np. zajmować po pół etatu w dwóch zakładach pracy. Przedsiębiorca będący jednocześnie pracownikiem etatowym ma prawo dobrowolnie przystąpić do ubezpieczenia społecznego. Gdy korzysta z urlopu bezpłatnego, od jego wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę nie odprowadza się składek. Przedsiębiorca płaci je wówczas z tytułu prowadzonej działalności. Jeśli zaś chodzi o składkę na ubezpieczenie zdrowotne, odprowadza się ją zarówno od umowy o pracę, jak i z tytułu działalności gospodarczej. | Kalkulator składek ZUS pracownika Etat i działalność gospodarcza – koszty i formalności Prowadzenie firmy pozwala na uzyskanie dodatkowego przychodu, jednak warto pamiętać, że wiąże się też z pewnymi kosztami. Jednym z nich jest wspomniany już wyżej ZUS, a konkretnie składka zdrowotna. Do tego dochodzą zwykle koszty księgowości – ich wysokość może być różna w zależności od tego, czy płacisz za program do jej samodzielnego prowadzenia, czy decydujesz się skorzystać z usług biura księgowego. Inne najczęstsze koszty, które ponoszą osoby łączące działalność gospodarczą z umową o pracę, to np. opłata za stronę internetową, media, paliwo czy reklamę. Pocieszający jest natomiast fakt, że te i inne koszty konieczne do uzyskania przychodu lub utrzymania jego źródła mogą obniżyć wysokość Twojego podatku dochodowego. Jakie formalności czekają Cię, jeżeli chcesz zacząć łączyć etat i działalność gospodarczą? Aby otworzyć firmę, musisz złożyć wniosek do CEIDG (jest to bezpłatne), a następnie w ciągu 7 dni od założenia działalności – formularz ZUS ZZA w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Dzięki temu będziesz podlegać ubezpieczeniu zdrowotnemu wyłącznie z tytułu prowadzenia firmy. Z kolei jeżeli prowadzisz działalność, a dopiero podejmujesz pracę etatową, musisz wyrejestrować się z ubezpieczeń społecznych. W tym celu wypełnia się deklarację ZUS ZWUA. Konieczne jest również złożenie deklaracji ZUS ZZA i zarejestrowanie się w ten sposób do ubezpieczenia zdrowotnego. | Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe – co zyskujesz? Kiedy nie można łączyć etatu i działalności gospodarczej? Przepisy umożliwiają swobodne łączenie umowy o pracę i działalności gospodarczej. Wyjątkiem od tego są indywidualne ustalenia z pracodawcą, np. gdy Twoja umowa zawiera klauzulę o zakazie konkurencji. W takiej sytuacji masz prawo prowadzić swoją firmę, ale tylko pod warunkiem, że zajmujesz się inną dziedziną niż Twój pracodawca, a Twoje usługi nie są konkurencyjne wobec jego działalności. Zakres ograniczeń wynika z treści klauzuli. O rozpoczęciu działalności gospodarczej muszą poinformować swojego pracodawcę nauczyciele i urzędnicy. | Klauzula o zakazie konkurencji – wszystko, co powinieneś wiedzieć
Z samozatrudnieniem mamy do czynienia, gdy osoba prowadząca działalność gospodarczą zawiera umowę o świadczenie usług (umowę zlecenia), w ramach prowadzonej działalności. Jest to umowa profesjonalna z punktu widzenia osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Samozatrudnienie jest pracą na własny rachunek, pracą samodzielną.
Programista woli mieć wyższe wynagrodzenie „do ręki”, niż korzystać z przywilejów pracownika na umowie o pracę. Coraz większą popularnością cieszy się przejście z etatu na działalność gospodarczą. Rozwiązanie takie proponują zarówno programiści, jaki i ich kontrahenci. Zatem, ryczałt a praca dla byłego pracodawcy – czy to możliwe? Nie każdy programista wie jednak, że zamiana etatu na kontrakt B2B wiąże się z utratą pewnych przywilejów, jeżeli zaczyna świadczyć usługi dla byłego (lub obecnego) pracodawcy. Często dowiaduje się o tym podczas rozmowy ze swoją Solidną Księgową… Do rozważenia pozostają dwa aspekty: Przejście z umowy o pracę na B2B a ZUS Przejście z umowy o pracę na B2B a podatek liniowy (lub przejście z umowy o pracę na B2B a ryczałt ewidencjonowany) 1. Praca dla byłego pracodawcy a ZUS (oraz obecnego pracodawcy) Programista który w ramach działalności gospodarczej świadczy usługi dla byłego (lub obecnego) pracodawcy nie może korzystać z „ulgi na start” lub ZUS preferencyjnego. Musi opłacać tzw. duży ZUS. Kiedy tak się stanie? Programista nie może korzystać z ulgi na start oraz ZUS preferencyjnego jeśli w ramach działalności gospodarczej świadczy usługi na rzecz byłego (lub obecnego*) pracodawcy, na rzecz którego: przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym roku kalendarzowym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywał w ramach umowy o pracę czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej. * Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych wspomina tylko o byłym pracodawcy, jednak aktualne stanowisko ZUS potwierdza, że chodzi o byłego lub obecnego pracodawcę. Co to dokładnie oznacza? Jeśli w 2021 r. lub 2020 r. świadczyłeś usługi programistyczne na umowie o pracę dla firmy X, a następnie w 2021 r. założyłeś działalność gospodarczą i świadczysz usługi programistyczne dla firmy X, to nie możesz korzystać z „ulgi na start” oraz ZUS preferencyjnego. Powinieneś opłacać tzw. duży ZUS. Przechodząc z etatu na działalność sprawdź więc, czy: w tym samym roku podatkowym oraz w roku poprzednim świadczyłeś usługi dla byłego (lub nadal obecnego) pracodawcy rodzaj świadczonych usług z umowy o pracę i działalności gospodarczej jest taki sam Zasady te nie dotyczą osób, które: przed założeniem działalności współpracowały z daną firmą na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło w ramach działalności gospodarczej świadczą usługi inne, niż wykonywane w ramach umowy o pracę Podstawa prawna: art. 18a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych 2. Praca dla byłego pracodawcy a podatek liniowy (oraz obecnego pracodawcy) Jeżeli programista w ramach działalności gospodarczej uzyska przychód ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, a usługi te odpowiadają czynnościom, które wykonywał w danym roku podatkowym dla tego pracodawcy, to nie może wybrać jako formy opodatkowania podatku liniowego w tym roku. Musi opłacać podatek na zasadach ogólnych według skali podatkowej 17% / 32%. Na szczęście nie traci tego przywileju na zawsze. Zmiana na podatek liniowy możliwa będzie w kolejnym roku podatkowym. Co to dokładnie oznacza? Jeśli w danym roku np. 2021 r. świadczyłeś usługi programistyczne na umowie o pracę dla firmy X, a następnie w 2021 r. założyłeś działalność gospodarczą i świadczysz usługi programistyczne dla firmy X, to w 2021 r. nie możesz korzystać z podatku liniowego. Ale możesz wybrać tę formę opodatkowania w kolejnym roku podatkowym, w naszym przykładzie w 2022 r. Przechodząc z etatu na działalność sprawdź więc, czy: w tym samym roku podatkowym zaczynasz świadczyć usługi dla byłego (lub nadal obecnego) pracodawcy rodzaj świadczonych usług z umowy o pracę i działalności gospodarczej jest taki sam Zasady te nie dotyczą osób, które: przed założeniem działalności współpracowały z daną firmą na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło w ramach działalności gospodarczej świadczą usługi inne, niż wykonywane w ramach umowy o pracę Podstawa prawna: art. 9a ust. 3 ustawy o PIT 3. Ryczałt a praca dla byłego pracodawcy (oraz obecnego pracodawcy) Podobne wyłączenie jak dla podatku liniowego znajdziemy dla ryczałtu ewidencjonowanego. Ryczałt dostępny jest dla programisty, który przechodząc z zatrudnienia (umowa o pracę) na własną działalność, nie będzie kontynuował współpracy z byłym (lub obecnym) pracodawcą w ramach nowo założonej działalności. Zatem ryczałt a praca dla byłego pracodawcy nie są możliwe. Oznacza to, że jednym z warunków korzystania z ryczałtu jest, aby przed rozpoczęciem działalności w danym roku, a także w roku poprzedzającym go, programista nie wykonywał czynności będących przedmiotem tej działalności w ramach stosunku pracy. Więcej na ten temat pisałam tutaj >>> Podstawa prawna: art. 8 ust. 2 ustawy o zryczałtowanym podatku
Co do zasady przyjmuje się, że nie jest wykluczone, aby osoba prowadząca działalność gospodarczą zawarła umowę zlecenia. Jednakże podkreślenia wymaga, że jeśli przedmiot umowy zlecenia będzie pokrywał się z przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej to przychody z tego tytułu na gruncie PIT, co do zasady, zostaną
Pracujący na etacie często zadają sobie pytanie, kiedy opłaca się przejść na umowę B2B? Czy zawsze warto założyć działalność, zamiast kontynowania pracy na etacie?Co to jest B2B?B2B (business to business) to umowa o współpracy dwóch firm. Jest to jedna z najpopularniejszych form rozliczeń stosowana np. u programistów czy grafików. Może być alternatywą dla umowy o dzieło ale coraz częściej stosuje się ją zamiast umowy o najczęściej używamy w odniesieniu do samozatrudnienia albo jednoosobowej działalności gospodarczej. Zwykle formuła współpracy B2B opiera się na realizowaniu usług dla konkretnego kontrahenta. I właśnie na tzw. samozatrudnieniu warto się dłużej zatrzymać. Umowa B2B staje się coraz częściej alternatywą dla pracy na B2B jest współpracą pomiędzy dwoma przedsiębiorcami. W związku z tym możemy zastosować tutaj zasadę swobody umów. Znaczy to dokładnie tyle, że obie strony mogą ustalić między sobą dowolne zasady współpracy, o ile nie są one sprzeczne z zasadami współżycia TAKŻE: Jak działa ZUS? Ubezpieczenia społeczne i emerytalneUruchomienie działalności gospodarczej by świadczyć usługi dla byłego lub obecnego pracodawcy powoduje, że zgodnie z prawem stajemy się przedsiębiorcą. Jeśli przechodzimy z umowy o prace na B2B to automatycznie tracimy wszelkie przywileje związane z zatrudnieniem na etat. Chodzi tu np. o prawo do urlopu. Oczywiście praktyka jest taka, że wiele umów zawiera zapis o płatnych dniach wolnych, gdy nie wykonujemy na pozycję „przedsiębiorca” to również odpowiedzialność innego rodzaju. Choćby taka, że od tej chwili w pełni odpowiada się za wszelkie zobowiązania. O ile pracując „na etacie” za wszelkie błędy czy niedociągnięcia zwykle odpowiada pracodawca, w tym przypadku pełnię odpowiedzialności ponosi przedsiębiorca. Dotyczy to również wszystkich zobowiązań. Niezapłacona faktura za projekt, który prowadzisz na rzecz pracodawcy? Nie musi Cię to obchodzić. Jeśli jednak to ty jesteś przedsiębiorcą, w pełni odpowiadasz za wszystkie B2B się opłaca?Przejście na współpracę B2B może być bardziej opłacalne dla tych, którzy jako specjaliści byli zatrudnieni na umowie o pracę i dobrze zarabiali. W takiej sytuacji od wysokiej pensji brutto odprowadzane są bardzo wysokie składki ZUS i podatek. Przejście na rozliczenia w formie działalności gospodarczej powoduje, że ZUS może być płacony dowolnie (najczęściej najniższa możliwa składka), a dochody można obniżyć odliczając sobie wydatki poniesione w związku z prowadzoną działalnością działalność gospodarczą zakładamy po raz pierwszy, możemy skorzystać z preferencyjnego, bardzo niskiego ZUSu. Tu jednak uwaga. Z tego uprawnienia nie można skorzystać jeśli dokonujemy typowej zmiany umowy z etatu na umowę B2B z tym samym pracodawcą. Żeby móc w tej sytuacji zachować prawo do preferencyjnego ZUSu musielibyśmy wykonywać usługi jeszcze dla kogoś Weźmy pracownika, który zarabia na umowie o prace 6000 zł brutto. Taka kwota daje mu „wypłatę na rękę” w wysokości 4300 zł. Pracodawcę kosztuje to jednak prawie 7230 przypadku kontraktu B2B ten sam pracownik mógłby wystawić fakturę na 6000 zł. Nawet jeśli zapłaci pełny ZUS i rozliczy podatek dochodowy to w kieszeni zostanie mu tego. Dla konkretnych działalności możliwe jest rozliczanie ryczałtem. Wtedy wprawdzie nie zaliczamy do kosztów uzyskania przychodu wydatków związanych z działalnością ale opodatkowanie jest sporo niższe niż w tradycyjnym kontraktu nad etatemPodstawową zaletą jest możliwość wyższych zarobków. Prócz tego mamy też zdecydowanie większą elastyczność. Nie jesteśmy ograniczeni kodeksem pracy. Łatwiej więc negocjować warunki pracy. Nie musimy tez pracy wykonywać w ściśle określonym miejscu (do czego może nas zmusić zapis w umowie o pracę). W tym przypadku zwykle liczy się efekt lub konkretnie odpracowana godzina, za którą otrzymujemy umowie B2B znacznie trudniej egzekwować zakaz konkurencji. Współpracownik (bo nie można wtedy mówić o pracowniku) może legalnie dorabiać świadcząc usługi dla innych podmiotów. Prowadząc działalność gospodarczą będzie wystawiał rachunki lub faktury, co znacznie ułatwia rozliczenia między atut to bardzo szeroki wybór możliwości opodatkowania. W przypadku umowy o pracę możemy rozliczać się tylko według tzw. skali podatkowej. Prowadząc działalność, mamy też możliwość podatku linkowego, ryczałtu, czy karty podatkowej. Więcej o sposobach opodatkowania działalności gospodarczej piszemy tutajNie bez znaczenia pozostaje też fakt możliwości zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wydatków bezpośrednio związanych z wykonywa działalnością. Mogą one skutecznie obniżyć obciążenie argumentem jest też to, że jako przedsiębiorca można wziąć udział w przetargach, można skorzystać z dotacji, czy dofinansowania na konkretne elementy związane z prowadzeniem niektórych zaletą B2B jest też możliwość skorzystania z wielu preferencji dostępnych dla przedsiębiorców. Choćby leasing, czyli produkt przeznaczony przede wszystkim dla TAKŻE: Kwalifikowana pieczęć elektroniczna dla uczelni wyższejUmowa o dzieło czy działalność?Freelancerzy, artyści czy graficy tworzący swoje dzieła w oparciu o prawa autorskie mają możliwość rozliczania 50% kosztów uzyskania przychodu. Mówiąc bardzo wprost i oczywiście stosując dość daleko idące uogólnienie, płacą podatek od połowy tego co zarobili. W związku z tym pojawia się pytanie, czy opłaca im się przechodzić na formę rozliczenia B2B, czy też lepiej będzie pozostać podpisując umowę o czy tancerz, który jest przedsiębiorcą (prowadzi działalność gospodarczą) nie ma możliwości zaliczenia w koszty 50% całego przychodu. Może to zrobić jedynie rozliczając się na podstawie umowy o dzieło. Czy więc opłaca się taki zabieg? Wszystko zależy od szczegółowych wyliczeń. Jeśli freelancer współpracuje na stałe z wieloma kontrahentami, rozliczanie na podstawie faktur będzie z pewnością wygodniejsze. W przypadku rozliczania się z jednym lub dwoma kontrahentami umowa o dzieło może być etat, a kredytWarto rozważyć też jeszcze jeden argument. Umowa o pracę (niezależnie od wysokości zarobków) dla każdego banku jest najbardziej wiarygodnym potwierdzeniem otrzymywanego wynagrodzenia. Przedsiębiorcy, może być trudniej uzyskać kredyt bankowy nawet wtedy gdy zarabia dwa razy więcej niż osoba robiąca to samo na umowie o pracę. Wszystko dlatego, że przedsiębiorca dla przedstawicieli banków jest bardziej ryzykownym więc planujesz kredyt hipoteczny lub kredyt na inny cel, przelicz czy warto zdecydować się na działalność gospodarczą, czy lepiej zostać przy umowie na etat. No i jeszcze jedna ważna rzecz. Dla wielu osób umowa o pracę uważana jest za tę formę zarobkowania, która daje pewność otrzymania wynagrodzenia i utrzymania pracy.
W 2023 roku przedsiębiorca zakończył umowę o pracę i w tym samym roku otworzył działalność gospodarczą z zamiarem świadczenia tych samych usług na rzecz byłego pracodawcy. Jedyną formą opodatkowania jaką będzie mógł wybrać, będą zasady ogólne.
Zakładając swoją firmę już na starcie trzeba sobie zadać kilka kluczowych pytań. Szczególnie ważna jest wiedza czy zawsze przysługują nam preferencyjne formy rozliczania składek ZUS. Przepisy zawierają pewne warunki co do możliwości wybrania formy rozliczania się z ZUS. Jednym z takich ograniczeń jest współpraca z byłym lub obecnym pracodawcą. W tym artykule odniesiemy się do powyższej tematyki. Jakie składki ZUS na początku prowadzenia działalności? Przedsiębiorca, który dokonuje rejestracji firmy musi mieć sprecyzowaną wiedzę, jaki ZUS chce i może opłacać. Od jakiegoś czasu istnieje kilka możliwości opłacania składek ZUS, a należą do nich: Ulga na start. Składki preferencyjne. Duży ZUS. W przypadku ulgi na start opłaca się przez 6 miesięcy tylko składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Natomiast przy składkach preferencyjnych podstawa do naliczania składek na ubezpieczenia społeczne wynosi 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę. W przypadku tych 2 pierwszych rozwiązań przedsiębiorca musi spełniać pewne wymagania ustawowe. Kto skorzysta z ulgi na start i składek preferencyjnych? Przepisy zostały tak skonstruowane aby osoba, która rejestruje działalność gospodarczą po raz pierwszy albo po przerwie 60 miesięcy chcąca skorzystać z ulgi na start i ZUS preferencyjnego nie może prowadzić działalności na rzecz byłego pracodawcy, u którego w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym pracowała na umowie o pracę i wykonywała czynności wchodzące w zakres obecnie wykonywanej działalności gospodarczej. Kto nie skorzysta z ulgi na start i składek preferencyjnych? Z możliwości opłacania składek ZUS w obniżonym wymiarze nie skorzystają: Przedsiębiorcy, którzy wykonują czynności na rzecz obecnego lub byłego pracodawcy. Wspólnik jednoosobowej spółki z Wspólnik spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Czy każda umowa z byłym/obecnym pracodawcą pozbawia prawa do niższego ZUS? Zgodnie z przepisami tylko umowa zawarta w ramach stosunku pracy pozbawia przedsiębiorcę prawa do możliwości opłacania niższych składek ZUS. Inne umowy, zawarte w trybie umów cywilnoprawnych, takich jak umowa-zlecenie czy umowa o dzieło nie pozbawiają prawa do stosowania ulgi na start lub opłacania preferencyjnych składek ZUS. Czy zakończenie współpracy z byłym pracodawcą pozwala na skorzystanie z ZUS preferencyjnego? Niekiedy zdarza się tak, że rozpoczynamy prowadzenie działalności gospodarczej w trakcie trwania umowy o pracę i równolegle wykonujemy czynności na rzecz obecnego pracodawcy w ramach prowadzenia działalności. W takim przypadku zgodnie z przepisami nie mamy możliwości skorzystania ani z ulgi na start, ani z ZUS preferencyjnego. Co się stanie jeżeli zakończymy współpracę z byłym pracodawcą? Z takim pytaniem zwrócił się do ZUS przedsiębiorca, który rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej w obszarze związanym z oprogramowaniem. Wykonywał czynności w ramach prowadzonej działalności na rzecz obecnego pracodawcy, z którym łączył go stosunek pracy w ramach którego realizował te same zadania. Postanowił jednak zakończyć współpracę z byłym pracodawca z jednoczesnym zaprzestaniem wykonywania działalności gospodarczej na jego rzecz. Wnioskodawca złożył wniosek numer sprawy DI/100000/43/410/2020 o wydanie interpretacji do ZUS, w którym zadał pytanie: czy w związku z zaprzestaniem wykonywania działalności na rzecz byłego pracodawcy, gdzie zakres umowy o pracę pokrywał się z zakresem czynności wykonywanych w ramach działalności gospodarczej, zyskuje prawo do skorzystania z rozliczania preferencyjnych składek ZUS od następnego dnia po zakończeniu współpracy w pozostałym okresie z 24 miesięcy kalendarzowych. Dodatkowe objaśnienie: przedsiębiorca rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej dnia r., zakończył współpracę z obecnym pracodawcą r., od r. chce skorzystać z pozostałego okresu płacenia składek ZUS na zasadach preferencyjnych, a więc od r. do r., a więc za pozostałe 9 miesięcy. W odpowiedzi ZUS oddział w Gdańsku uznał stanowisko Wnioskodawcy za prawidłowe. W uzasadnieniu wskazał Należy pamiętać, że warunek nie wykonywania działalności na rzecz byłego pracodawcy dotyczy nie tylko pierwszego dnia prowadzenia działalności, ale całego 24-miesięcznego okresu. Oznacza to, że od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności na rzecz byłego pracodawcy (także wtedy, gdy moment ten wystąpi np. po upływie kilku miesięcy od rozpoczęcia prowadzenia działalności) następuje utrata prawa do deklarowania do podstawy wymiaru kwoty niższej niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia. Natomiast od dnia zaprzestania wykonywania działalności na rzecz byłego pracodawcy osoba ta ma ponownie prawo do opłacania składek od niższej podstawy wymiaru. Czy współpraca z byłym/obecnym pracodawca zawsze pozbawia prawa do skorzystania z niższych składek ZUS? Jeżeli zakres czynności wykonywanych w ramach działalności gospodarczej na rzecz obecnego lub byłego pracodawcy nie pokrywa się z zadaniami wykonywanymi w ramach umowy o pracę to osoba, która rozpoczyna prowadzenie firmy może skorzystać zarówno z ulgi na start jak również z ZUS preferencyjnego. Przykład Przedsiębiorca rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej jako firma sprzątająca i nawiązał współpracę z firmą X spółka z Poprzednio był zatrudniony w firmie X jako pracownik biurowy. W takim przypadku przedsiębiorca może skorzystać z opłacania niższych składek ZUS. Opłacanie składek ZUS na specjalnych warunkach wymaga od początkującego przedsiębiorcy posiadania wiedzy kiedy z takich rozliczeń nie będzie mógł skorzystać. Dzięki temu uniknie on poniesienia konsekwencji finansowych w przypadku kontroli ZUS w tym zakresie. Może te tematy też Cię zaciekawią
I. Główna zasada – Kontrakt menadżerski działalność gospodarcza. Ustawa systemowa stanowi, iż menadżer prowadzący jednocześnie działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu tej działalności, jeżeli w ramach wykonywanej umowy menadżerskiej podstawa wymiaru składek na Działalność gospodarcza Założenie firmy, by wystawiać faktury dla pracodawcy Indywidualne porady prawne Wioletta Dyl • Opublikowane: 2019-06-28 • Aktualizacja: 2021-03-25 Obecnie pracuję na etacie na stanowisku magazynier. Zarabiam 5000 netto na rękę, z czego koszty firmy wynoszą ok. 8500 zł. Chciałbym założyć działalność gospodarczą, żeby móc wystawiać faktury obecnej firmie, szefostwo nie ma nic przeciwko, ale trochę boją się urzędu skarbowego. Zaproponowali mi takie wyjście, że dalej będę pracował jako magazynier na najniższa krajowa, dodatkowo będę wystawiał fakturę na 6000 zł netto co miesiąc. Muszę tylko określić, na co mają być wystawione te faktury. Nie znalazłem profilu firmy o usługach magazynowych, zarządzaniu magazynem itp., natomiast widzę, że jest coś takiego jak działalność świadcząca usługi biurowe. Oczywiście zarabiam 5000 zł na rękę, bo oprócz pracy magazyniera wykonuje obowiązki w biurze. Czy coś takiego ma sens? Czy żaden urząd nie przyczepi się, że jednocześnie pracuję na etacie i prowadząc, działalność wystawiam faktury tylko tej firmie? Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie. Czy pracownik może być zatrudniony na umowę o pracę i świadczyć usługi w oparciu o własną działalność gospodarczą dla tego samego pracodawcy? Obowiązujące przepisy prawa nie zabraniają jednoczesnego świadczenia pracy w ramach kilku stosunków zatrudnienia. To oznacza, że pracownik może być zatrudniony na umowę o pracę i świadczyć usługi w oparciu o własną działalność gospodarczą (samozatrudnienie) dla tego samego pracodawcy, o ile ta umowa nie będzie miała cech umowy o pracę oraz rodzaj pracy będzie inny niż ten, który jest wykonywany przez pracownika w ramach stosunku pracy. Oznacza to, że z jedną osobą pracodawca może zawrzeć umowę o pracę i dodatkowo umowę cywilnoprawną w tym przypadku umowę o współpracy między przedsiębiorcą (Pana osobą) a pracodawcą, o ile zakresy świadczonych usług są różne rodzajowo od prac wykonywanych na podstawie umowy o pracę umowa dotycząca samozatrudnienia nie posiada cech stosunku pracy, o jakich mowa w art. 22 § 1 Kodeksu pracy. Jak z powyższego można wywnioskować, wykonywanie tych samych rodzajowo prac raz w oparciu o umowę o pracę, a następnie ich kontynuacja po godzinach pracy w ramach np. umowy o współpracy między podmiotami gospodarczymi, może być traktowana jako próba ominięcia przepisów prawa pracy. Dlatego praca po godzinach w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przez pracownika ale tego samego rodzaju (usługi magazynierskie) będzie traktowana jako praca wykonywana na umowę o pracę. Warto tu przytoczyć wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 17 sierpnia 2006 r. (sygn. akt III APa 24/06, OSA 2007/7/12), w którym to Sąd stwierdził, że „świadczenie tej samej rodzajowo pracy, co określona w umowie o pracę poza normalnym czasem pracy pracowników, na podstawie kolejnej umowy o pracę lub umów cywilnoprawnych (zlecenia, o dzieło), jest bowiem kontynuowaniem stosunku pracy w godzinach nadliczbowych. Zawieranie takich umów stanowi obejście przepisów o czasie pracy, przy czym nie ma tu znaczenia wola pracownika i pracodawcy. Praca nadliczbowa jest możliwa jedynie wówczas, gdy wprost dopuszczają ją przepisy ustawy, i to w granicach ustalonych tymi przepisami”. Wykonywanie tych samych prac w oparciu o umowę o pracę a po godzinach w ramach prowadzonej działalności gospodarczej Wyrok ten, co prawda, odnosi się do umów cywilnoprawnych, ale ma zastosowanie, poprzez analogię, również do samozatrudnienia. Czyli należy pamiętać, aby obie aktywności wykonywać w sposób rozdzielny, czyli prowadzenie własnej firmy nie może kolidować z obowiązkami pracowniczymi. Nie jest np. dopuszczalne wykonywanie zadań własnej firmy w czasie godzin pracy. Sytuacja taka jest niedopuszczalna i może stanowić podstawę do wypowiedzenia umowy o pracę. Musi Pan jako pracownik jednoznacznie oddzielać wykonywanie obowiązków pracowniczych od prowadzenia firmy. Przeszkodą w założeniu własnej firmy może być też zakaz konkurencji zawarty w umowie o pracę. Dlatego też tym bardziej działalność samozatrudnienia winna rodzajowo różnić się od zadań wykonywanych na rzecz pracodawcy. W związku z powyższymi wskazaniami Pana zadaniem jest wybrać takie PKD w działalności, które nie koliduje z Pana obowiązkami jako magazyniera. Można śmiało wskazać, że prace magazynowe obejmują czynności związanych z gospodarowaniem zapasami lub organizowanie wejścia i wyjścia, przypływów i odpływów towarów w organizacji. Także składowanie towaru z zachowaniem określonego systemu identyfikacji oraz wydawaniem i kompletowaniem towaru. Podczas przyjmowania towaru odbiór jakościowy i ilościowy, następnie dbanie o właściwe dla danych produktów warunki przechowywania. Obowiązki pracownika biurowego Natomiast do obowiązków pracownika biurowego należą przede wszystkim administrowanie, oraz całościowa obsługa biura zgodnie z zachowaniem zasad firmy. Także organizacja oraz segregacja dokumentacji, sporządzanie pism urzędowych, archiwizacja dokumentów oraz zajmowanie się bazami danych. Może również zajmować się wyszukiwanie informacji, umawianiem oraz organizacją spotkań aby potem sporządzić z nich sprawozdania. Jak z powyższego wynika, zakresy opisanych obowiązków są różne. Jedyną moją wątpliwość budzi fakt, że wykonywanie czynności biurowych bez kierownictwa przełożonego może być trudne. Niemniej nie niemożliwe. Proszę jeszcze rozważyć ewentualnie czynności logistyczne, jakie stanowią planowanie, organizacja, realizacja i kontrola przepływu dóbr od ich zakupu, poprzez produkcję i dystrybucję do ostatecznego klienta, w celu spełnienia wymagań rynkowych przy minimalnych kosztach i minimalnym zaangażowaniu kapitał. Proponuję przy rejestracji podać kilka kodów PKD, być może coś w przyszłości się rozwinie. Zawsze można dodać Pan kody w trakcie prowadzenia działalności. A obsługa firmy może podpadać pod nr (pozostałe doradztwo – może być logistyczne). Kod ten nie tylko obejmuję konsultacje logistyczne, ale także inne czynności. Podklasa ta obejmuje: doradztwo i bezpośrednią pomoc dla podmiotów gospodarczych i innych jednostek w zakresie: planowania strategicznego i organizacyjnego, strategii i działalności marketingowej, kontroli kosztów i innych zagadnień finansowych, zarządzania produkcją, zarządzania zasobami ludzkimi, doradztwa personalnego, planowania, organizacji pracy, efektywności zarządzania, opracowywania systemów prowadzenia rachunkowości i kontroli wydatków. doradztwo i bezpośrednią pomoc dla podmiotów gospodarczych i administracji państwowej w zakresie: planowania metod czy procedur dotyczących rachunkowości, programów związanych z kalkulowaniem kosztów, procedur dotyczących kontroli budżetu, planowania, organizacji, efektywności i kontroli itp. Podklasa ta nie obejmuje: projektowania księgowych systemów informatycznych, sklasyfikowanego w 6201Z, doradztwa i reprezentowania prawnego, sklasyfikowanych w 6910Z, działalności rachunkowo-księgowej i doradztwa podatkowego, sklasyfikowanych w 6920Z, doradztwa w zakresie architektury i inżynierii, sklasyfikowanego w 7111Z, 7112Z, doradztwa w zakresie ochrony środowiska, rolnictwa, bezpieczeństwa, sklasyfikowanego w 7490Z, doradztwa w zakresie wyszukiwania miejsc pracy i poszukiwania pracowników, sklasyfikowanego w 7810Z, doradztwa w zakresie edukacji, sklasyfikowanego w 8560Z. Proponuję się zastanowić nad tą kategorią. Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej ▼▼▼ Indywidualne porady prawneFajnie, że jesteś Mam nadzieję, że poniższy artykuł przypadnie Ci do gustu. Nie przywiązuj zbyt dużej wagi do daty powstania tego wpisu. Nawet jeśli napisałem go na początku istnienia bloga, to staram się przynajmniej raz w roku przeglądać stare treści i je aktualizować. Jeżeli mimo wszystko zauważysz jakąś nieścisłość w tekście, to daj mi proszę znać w komentarzu poniżej. Pamiętaj także, że wartość tego bloga podbijają pozostawione tu komentarze. Jeżeli temat poruszany we wpisie Cię interesuje, to polecam doczytać także komentarze do niego. Znajdziesz w nich chociażby punkt widzenia innych osób, czy dodatkowe informacje, o których ja zapomniałem lub nie wiedziałem. Zastanawiasz się jaką formę zatrudnienia wybrać? Nie wiesz co będzie lepsze? Umowa o pracę, czy własna działalność gospodarcza? A może by tak skorzystać z… obydwu rozwiązań jednocześnie? Ale jak to?! To jest możliwe? Jak najbardziej! Musisz tylko pamiętać o kilku wynikających z tego konsekwencjach. Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej musisz opłacać tylko składkę zdrowotną Podstawowym plusem prowadzenia działalności gospodarczej jednocześnie z pracą etatową jest „oszczędność” przy opłacaniu składek ZUS. Faktem jest, że zarówno od umowy o pracę jak i z jednoosobowej działalności gospodarczej należy odprowadzać składki ZUS. Jeżeli jednak prowadząc działalność gospodarczą, będziesz zarabiał(a) miesięcznie, z tytułu umowy o pracę co najmniej najniższą krajową (w 2017 roku jest to 2000 zł brutto), to jako przedsiębiorca będziesz zobowiązan[a|y] odprowadzać tylko składkę zdrowotną ze swojej firmy. Składki społeczne stają się z tego tytułu dobrowolne. Ilość i wymiar etatów nie ma znaczenia Dodatkowo prawo nie narzuca, że wynagrodzenie to musi pochodzić z jednej umowy o pracę, czy też że wymiar etatu musi być pełen. Liczy się tylko to czy wszystkie miesięczne dochody sumują się minimum do najniższej krajowej. Możesz więc mieć, na przykład, podpisane 3 umowy o pracę: 500 zł brutto za 1/20 etatu w pierwszej firmie, 1300 zł brutto za 1/10 etatu w drugiej firmie oraz 200 zł brutto za 1/40 etatu w trzeciej firmie i zwolnienie ze składek społecznych z Twojej działalności będzie Cię obowiązywało. W trakcie bezpłatnego urlopu musisz odprowadzać składki społeczne Nie wiem czy wiesz, ale pracując na etacie masz możliwość skorzystania z urlopu bezpłatnego. Taka opcja przydaje się, kiedy wykorzystasz wszystkie inne możliwości wzięcia wolnego. Jak sama nazwa wskazuje, w czasie tego urlopu nie otrzymujesz wynagrodzenia, a co za tym idzie pracodawca nie odprowadza za ciebie żadnych składek do ZUS. W tym momencie, w trakcie etatowego urlopu bezpłatnego pojawia się obowiązek opłacania przez Ciebie składek społecznych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. „Tracisz” mały ZUS Brak konieczności opłacania składek społecznych niesie ze sobą pewną konsekwencję. Mianowicie pomimo ich nieopłacania z miesiąca na miesiąc „traci się” przywilej opłacania małego ZUS-u. Przysługuje on bowiem nowym przedsiębiorcom przez pierwsze 24 pełne miesiące prowadzenia działalności i dotyczy właśnie składek społecznych. Niestety to, że się z tego przywileju w danym momencie nie korzysta nie daje możliwości przesunięcia go w czasie. Łyżką miodu w tej beczce dziegciu jest to, że nie traci się całego prawa, a jedynie te miesiące, w których składki były opłacane z tytułu etatu. Kiedy więc w trakcie pierwszych 24 miesięcy prowadzenia działalności zrezygnujesz z etatu, to od kolejnego, aż do 24 miesiąca nadal masz prawo skorzystać z małego ZUS-u. Furtka dla malutkich działalności Polski Ład wprowadził małą furtkę pozwalającą etatowcom nie płacić składek zdrowotnych z prowadzonej jednocześnie działalności gospodarczej. „Wystarczy” na działalności: rozliczać się ryczałtem ORAZ nie posiadać przychodu większego niż 50% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w 1-go stycznia danego roku (limit dla 2022 roku to 1505 zł). Składkę zdrowotną z DG możesz odliczyć od etatu Ponad rok temu napisałem, że duża część składki zdrowotnej opłacanej przez przedsiębiorcę do niego wraca. Dzieję się tak dzięki możliwości odliczenia jej od zapłaconego podatku. „Problem” pojawia się wtedy, kiedy działalność przynosi straty, a co za tym idzie nie ma od czego odprowadzić podatku. W tym miejscu „na ratunek” przychodzi podatek płacony od… umowy o pracę. Dozwolone jest bowiem odejmowanie składki zdrowotnej od podatku z różnych źródeł. To drugi, wyraźny plus prowadzenia działalności będąc jednocześnie na etacie. (Polski Ład to zmienił). Jak chorujesz to wszędzie, ale „chorobowe” dostaniesz tylko z jednego miejsca Kiedy w czasie choroby lekarz wystawi Ci zwolnienie L4 i skorzystasz z niego u Twojego etatowego pracodawcy otrzymując zasiłek chorobowy z ZUS, musisz pamiętać o dwóch rzeczach. Po pierwsze: z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej takiego zasiłku już nie dostaniesz – nie można pobierać go z dwóch źródeł jednocześnie. Po drugie pamiętaj, że w czasie zwolnienia lekarskiego nie wolno Ci pracować na rzecz Twojej własnej działalności – w razie kontroli grozi to cofnięciem i koniecznością zwrotu zasiłku chorobowego. I nie mów, że nie ostrzegałem 😉 Licznik stażu pracy nabija kilometry Staż pracy to taki twór, który sumuje wszystkie okresy zatrudnienia, a na jego podstawie określane są różne przywileje pracownicze (np. ilość urlopu wypoczynkowego, możliwość przejścia na emeryturę itp.). Do stażu wlicza się sporo rzeczy, czas pracy na etacie. Nie wpada w niego jednak okres prowadzenia działalności gospodarczej – działając jako DG nikt nas nie zatrudnia, a jedynie z nami „współpracuje”. Połączenie pracy etatowej i prowadzenia działalności ma zalety również na tym polu. To co w tym czasie przepracujesz na etacie również wpada do Twojego stażu pracy. Pracodawca nie musi wiedzieć o działalności gospodarczej Polskie prawo nie narzuca Ci konieczności informowania Twojego etatowego pracodawcy o tym, że prowadzisz działalność gospodarczą. Nie musisz tego robić. Jak Marta słusznie zauważyła, nie dotyczy to „sfery budżetowej”. Tam trzeba pytać przełożonego, czy można założyć dodatkowo JDG. Działalność nie może się bowiem kłócić ze stanowiskiem urzędnika państwowego. Podatki mogą Cię wydać Mimo, że nie masz obowiązku informowania swojego pracodawcy o prowadzeniu działalności wprost, to pewne obowiązkowe działania mogą Cię wydać. Jeżeli Twój pracodawca złożył za Ciebie oświadczenie PIT-2, mówiące o nieosiąganiu dochodów z innych źródeł, to powinien je wycofać. Dodatkowo jeśli rozliczasz działalność skalą podatkową, to musisz oświadczyć pracodawcy, że zamierzasz samodzielnie rozliczać kwotę wolną od podatku. Nie musisz mówić, że ma to związek z prowadzeniem działalności, ale jest duża szansa, że sam się domyśli. Uważaj na zapisy w umowie o pracę… Prawo prawem, ale w umowie o pracę mogą wystąpić zapisy, które będą wymagały dogadania się z szefem w sprawie rozpoczęcia, czy prowadzenia własnej firmy. Przykładowo, umowa może zawierać klauzulę mówiącą o konieczności uzyskania zgody pracodawcy na podjęcie innej pracy zarobkowej. Zdarzają się również zapisy o zakazie konkurencji, na które musisz szczególnie uważać zakładając działalność w tym samym obszarze co firma Twojego pracodawcy. To tylko przykłady. Każda umowa o prace może wyglądać inaczej i musisz się jej indywidualnie przyjrzeć. …oraz na kodeks pracy Grzegorz słusznie zwrócił mi uwagę, że sam kodeks pracy mówi o lojalności wobec pracodawcy, a więc brak zapisu w Twojej umowie o prace nie zwalnia Cię automatycznie z zakazu konkurencji. Tak naprawdę to ile ludzi na świecie, tyle będzie odrębnych przypadków. Warto więc po pierwsze porozmawiać i dogadać się ze swoim pracodawcą jak człowiek z człowiekiem, a po drugie skonsultować swoje umowy z prawnikiem, żeby mieć świadomość w co można wdepnąć. Jako DG nie możesz programować dla tej samej firmy, dla której programujesz na etacie Last but not least, prawo polskie nie dopuszcza sytuacji, w której Jan Kowalski pracujący na etacie w firmie Super Oprogramowania Sp. z wystawia jej w tym samym czasie faktury za usługi działalności Jan Kowalski Usługi Programistyczne. Zakres usług świadczonych dla obecnego pracodawcy musi być różny rodzajowo od pracy wykonywanej na podstawie umowy o pracę. Nie możesz więc brać roboty od swojego szefa i wykonywać jej po godzinach jako Ty-firma. Przed takimi sytuacjami powinien chronić się również Twój pracodawca, bo to on może zostać pociągnięty do odpowiedzialności za próby obchodzenia przepisów prawa pracy związanych z czasem pracy i nadgodzinami. Ty-firma możesz pracować na rzecz obecnego pracodawcy tylko wtedy gdy wykonujesz innego rodzaju usługi. Jeżeli na etacie jesteś programistą, to jako firma możesz na przykład kosić trawnik 😉 Do sprawdzenia jest przypadek, w którym jako etatowy programista możesz być firmą-administratorem systemów. Obstawiam niestety, że to jednak leży zbyt blisko siebie i nie jest dopuszczalne. Legalne „obchodzenie” prawa Możesz się teraz zastanawiać, czy nie napisałem tu jakichś głupot. Jest duża szansa, że chociaż raz w życiu spotkał[a|e]ś kogoś, kto jednocześnie pracował na przykład na 1/5 etatu oraz wystawiał faktury z działalności za pracę tego samego typu dla „jednej firmy”. Tylko to tak naprawdę nie była jedna firma, bo taka opcja jest prawnie zabroniona. W takim przypadku jest wysoce prawdopodobne, że za tą „jedną firmą” stoi właściciel (lub właściciele) posiadający kilka spółek zajmujących się podobną działalnością, a osoba, którą spotkałeś pracuje na etacie dla Spółki XYZ, ale faktury wystawia dla Spółki ABC. Taka sytuacja nie jest zabroniona i jest dosyć częstym orężem lekko „nagiętej” optymalizacji podatkowej i finansowej. Ten sam mechanizm jest zresztą wykorzystywany do obchodzenia restrykcji związanych z wystawianiem faktury dla byłego pracodawcy – na etacie zatrudnia Cię Spółka XYZ, zwalniasz się, a dzień później wystawiasz fakturę Spółce ABC. Pieniądze na Twoje wynagrodzenie wychodzi od tego samego właściciela, a Ty nadal masz prawo do małego ZUS-u i opodatkowania podatkiem liniowym od ręki. Niestety nie jest to jedyna, skłaniająca do nadużyć „luka” w naszym prawie 🙁 Posłowie Mam nadzieję, że dzisiejszy wpis zainspirował Cię do głębokiego przemyślenia decyzji o wyborze pomiędzy etatem, a działalnością. Być może to właśnie mix obydwu form zatrudnienia będzie dla Ciebie najlepszą opcją. Liczę również na to, że wpis przypadnie do gustu Michałowi, który mnie o niego poprosił 😉 Dzięki Michał – z mojej perspektywy był to całkiem ciekawy research! 🙂 Starałem się nie pominąć żadnych plusów, ani minusów korzystania ze związku etat-działalność, ale jeżeli masz większe doświadczenie w tym temacie, a ja walnąłem jakąś gafę, to napisz mi proszę o tym w komentarzu poniżej. Będę bardzo wdzięczny. Zachęcam Cię również do zadawania pytań, jeżeli przyszły Ci takowe do głowy. A jeśli tak jak Michał, chciałbyś przeczytać mój artykuł na jakiś konkretny temat, to zostawienie informacji o tym poniżej jest jak najbardziej wskazane 🙂 Bądź na bieżąco! Podobają Ci się treści publikowane na moim blogu? Nie chcesz niczego pominąć? Zachęcam Cię do subskrybowania kanału RSS, polubienia fanpage na Facebooku, zapisania się na listę mailingową: lub śledzenia mnie na Twitterze. Generalnie polecam wykonanie wszystkich tych czynności, bo często zdarza się tak, że daną treść wrzucam tylko w jedno miejsce. Zawsze możesz zrobić to na próbę, a jeśli Ci się nie spodoba – zrezygnować Dołącz do grup na Facebooku Chcesz więcej? W takim razie zapraszam Cię do dołączenia do powiązanych grup na Facebooku, gdzie znajdziesz dodatkowe informacje na poruszane tutaj tematy, możesz podzielić się własnymi doświadczeniami i przemyśleniami, a przede wszystkim poznasz ludzi interesujących się tą samą tematyką co Ty. W grupie Programista Na Swoim znajdziesz wiele doświadczonych osób chętnych do porozmawiania na tematy krążące wokół samozatrudnienia i prowadzenia programistycznej działalności gospodarczej. Vademecum Juniora przeznaczone jest zaś do wymiany wiedzy i doświadczeń na temat życia, kariery i problemów (niekoniecznie młodego) programisty. Wesprzyj mnie Jeżeli znalezione tutaj treści sprawiły, że masz ochotę wesprzeć moją działalność online, to zobacz na ile różnych sposobów możesz to zrobić. Niezależnie od tego co wybierzesz, będę Ci za to ogromnie wdzięczny. Na wsparciu możesz także samemu zyskać. Wystarczy, że rzucisz okiem na listę różnych narzędzi, które używam i polecam. Decydując się na skorzystanie z któregokolwiek linku referencyjnego otrzymasz bonus również dla siebie. Picture Credits
Rekomendujemy więc, aby w przypadku gdy działalność (szczególnie w początkowym okresie) nie przynosi wysokich dochodów, a tym samym podatek dochodowy z tego tytułu jest na tyle niski, iż nie pozwala na odliczenie składki zdrowotnej, dokonać odjęcia od podatku zapłaconego właśnie z umowy o pracę. Stan prawny na : 26 maja 2017 r
Zawarcie umowy-zlecenia z pracodawcą, u którego masz już etat, jest możliwe, o ile Twoje obowiązki jako zleceniobiorcy różnią się od zadań, które wykonujesz jako pracownik. Wynagrodzenie z umowy cywilnoprawnej podlega oskładkowaniu tak jak pensja ze stosunku pracy. Co jeszcze trzeba wiedzieć w wypadku zawierania umowy-zlecenia z tym samym pracodawcą? Z artykułu dowiesz się: • W jakich okolicznościach możliwe jest zawarcie umowy o pracę i umowy-zlecenia z tym samym pracodawcą? • Co grozi pracodawcy za zawarcie umowy-zlecenia niezgodnie z przepisami? • Jakie składki płaci się, mając dodatkową umowę-zlecenie z pracodawcą? • Czy można wykonywać zlecenia podczas urlopu? Etat i umowa-zlecenie u tego samego pracodawcy – czy to możliwe? Prawo nie zabrania wykonywania obowiązków na podstawie umowy o pracę i umowy-zlecenia jednocześnie – również wtedy, gdy pracodawca i zleceniodawca to ta sama osoba. Istnieją jednak pewne ograniczenia wynikające z Kodeksu pracy. Umowa o pracę i umowa-zlecenie u tego samego pracodawcy to rozwiązanie zgodne z prawem, o ile nie stosuje się go np. po to, by obejść przepisy dotyczące limitu nadgodzin. Umowę-zlecenie można zawrzeć wtedy, gdy uwzględnia zadania wykraczające poza zakres obowiązków wskazany w umowie o pracę. Wynika to np. z wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 17 sierpnia 2006 r. (III APa 24/06, OSA 2007/7/12). | Praca w nadgodzinach – ABC Co grozi za nieuzasadnione zawarcie umowy-zlecenia z pracodawcą? Ewentualnych konsekwencji za zawarcie umowy-zlecenia niezgodnie z przepisami powinien się obawiać pracodawca, nie zatrudniony. Zgodnie z art. 22 Kodeksu pracy pracodawca, który zawarł z pracownikiem umowę-zlecenie posiadającą cechy stosunku pracy, podlega karze grzywny w wysokości od 1 tys. do 30 tys. zł. Właściwości umowy o pracę, które nie powinny odnosić się do zlecenia, to: • wykonywanie obowiązków w określonym miejscu i czasie, • świadczenie pracy określonego rodzaju, • wypełnianie poleceń pracodawcy. O przekształceniu umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę może decydować tylko sąd pracy. | Jak ustalić stosunek pracy? Jakie składki płaci się w wypadku umowy-zlecenia z tym samym pracodawcą? Umowa-zlecenie z pracodawcą, u którego jesteś już na etacie, jest w pełni oskładkowana – tak samo jak umowa o pracę. Wynika to z art. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Podstawę dla ustalenia wysokości składek stanowi łączny przychód uzyskiwany na podstawie umowy o pracę i umowy-zlecenia. Od kwoty, którą zarobisz, odlicza się składki: • emerytalną – 9,76%, • rentową – 6,5%, • chorobową – 2,45%, • zdrowotną – 9%. Czy mając etat i umowę-zlecenie u jednego pracodawcy, można pracować w trakcie urlopu? Urlop wypoczynkowy to czas na regenerację sił. Przepisy nie zabraniają jednak podejmowania w tym okresie aktywności zarobkowej – o ile nie wykonujemy jej na rzecz własnego pracodawcy. Takie działanie jest niedopuszczalne, nawet jeśli charakter zadań realizowanych na podstawie umowy-zlecenia diametralnie różni się od aktywności podejmowanych w ramach umowy o pracę. Etat i umowa-zlecenie u tego samego pracodawcy nie mogą być sposobem pozwalającym na zwiększenie dopuszczalnej liczby nadgodzin. Godząc się na takie praktyki, odbierasz sobie bowiem prawo do odpoczynku i ryzykujesz pogorszeniem swojego stanu zdrowia, samopoczucia i efektywności. | Urlop wypoczynkowy – oto dowody, dlaczego warto z niego korzystać
